Voorgeschiedenis

Internationaal gezien heeft Nederland twee gezichten in de wereld van de elektronische muziek. Aan de ene kant is Nederland vooral een gastland, een plaats waar veel buitenlandse componisten een inspirerende tijdelijke werkplaats vinden. Aan de andere kant huisvest Nederland ook componisten die internationaal een belangrijke rol in de elektronische muziek spelen. Vergeleken met bijvoorbeeld Frankrijk, Engeland en Canada heeft Nederland echter een wat armoedige infrastructuur voor elektronische muziek.

• Er is geen nationale instrumentenpool, geen geschikt podium en er zijn nog maar weinig concertseries voor elektronische muziek.
• Er is geen concours voor elektronische muziek zoals het `Quadrivium' in Bourges in Frankrijk of de Ars Electronica in Linz in Oostenrijk.
• Er is geen organisatie die een luidspreker-orkest kan leveren zoals bijvoorbeeld BEAST uit Birmingham in Engeland.
• Er is, wellicht als gevolg van het voorgaande, nog nauwelijks sprake van een esthetische profilering zoals die zich in de genoemde landen wel ontwikkeld heeft.
• Er is geen connectie met het reguliere onderwijs, zoals in Engeland waar elektronische compositie een verplicht vak op de basisscholen is.

Al in 1980 bracht de Werkgroep Coördinatie Elektronica onder leiding van Konrad Boehmer een belangrijk advies uit waarin met name de stichtingen Donemus en Gaudeamus worden opgeroepen om na te gaan in hoeverre uit eigen middelen activiteiten ten behoeve van de elektronische muziek gerealiseerd kunnen worden. In dit advies wordt al duidelijk de richting aangegeven voor het nu op te richten NEAR. De laatste jaren, met name tijdens het voorzitterschap van Gilius van Bergeijk, dringt het Geneco aan bij Donemus en Gaudeamus om te werken aan de infrastructuur voor elektronische muziek: aan Donemus vraagt men meer promotie van het elektronische muziekrepertoire en aan Gaudeamus vraagt men een praktische en professionele reisset waarmee op locatie concerten met elektronische muziek georganiseerd kunnen worden.

Binnen het studio-overleg van de PEM (Producenten Elektronische Muziek), een aan Gaudeamus gelieerde vereniging, bestond de behoefte om iets te doen aan de situatie van de elektronische composities die ongecoördineerd in studio's, instituutsarchieven en in privé-archieven worden bewaard, maar waarvan niemand weet hoe het met de technische staat is gesteld. Zij wilden coördinatie op dit gebied, om verschillende redenen. Ten eerste pleitten ze voor een centrale beschikbaarheid van de bestaande composities ten behoeve van uitvoeringen, promotie, educatie en onderzoek. Ten tweede hadden ze een reden van nationaal cultureel belang: het gevaar bestaat dat de oude banden van de belangrijke werken onspeelbaar worden en dat daarmee een stuk geschiedenis van de Nederlandse muziek onherstelbaar verloren gaat. PEM-lid Alcedo Coenen werkte deze wensen uit tot een gedetailleerd, ambitieus en samenhangend plan om te komen tot een integrale aanpak van beide problemen: hij bedacht het permanent te onderhouden NAEM, het Nederlandse Archief van Elektronische Muziek.
 

NEAR

De taken van NEAR zijn:

• Het inventariseren, verzamelen, opslaan (op DAT en beschrijfbare CD's -WORM- CD's-), onderhouden en registreren van belangrijke Nederlandse elektronische composities (en bijbehorende partituren en documentatie, vooral in het geval van werken met live-elektronica en theatrale werken). De keuze wordt bepaald door een artistieke adviesgroep.
• Het toegankelijk maken van het elektronische muziekrepertoire voor uitvoeringspraktijk, onderwijs en onderzoek (voor zover de daaraan verbonden rechten dit niet verhinderen). Technisch gehavende banden moeten worden gereviseerd. Live-elektronische middelen moeten eventueel worden gerepareerd of gereconstrueerd.
• Het in bredere kring bekend maken van dit repertoire doormiddel van bemiddeling tussen componisten en muziekorganisaties, informatievoorziening en promotionele activiteiten, mede door gebruik te maken van de nieuwe mogelijkheden van bijvoorbeeld opneembare CD's, multi-media of het Internet. Ook het opzetten van een tijdschrift of nieuwsbrief en het bevorderen van commerciele CD-publikaties behoren tot de voorgenomen promotionele aktiviteiten.
• Het stimuleren van componisten en uitvoerende om werken met elektronische middelen te (blijven) schrijven en uitvoeren doordat het centrum ze voorziet van advies en bemiddelt tussen componisten en de grotere studio's. NEAR zal daarnaast inventariseren of er faciliteiten te vinden zijn in de privéstudio's van componisten of componistencollectieven.

Beheer

Een grote artistieke adviesgroep is in het leven geroepen om de redacteur te begeleiden in het selecteren van belangrijk materiaal.

De activiteiten vinden voornamelijk plaats in het kantoor van Donemus.

NEAR
Paulus Potterstraat 16
1071 CZ Amsterdam
telefoon: (+31)-(020)-6764436
fax: (+31)-(020)-6733588
e-mail: NEAR@near.nl
FirstClass BBS: (020)-6750741

Concert organisatie en promotie gebeurt in samenwerking met Gaudeamus. Om ook op andere dan de goed uitgeruste podia concerten met elektronische muziek mogelijk te maken is er, precies zoals er door het Geneco is geadviseerd, voor de stichting Gaudeamus een handige draagbare reisset aangeschaft waarmee in kleine tot maximaal middelgrote zalen een uitstekende geluidskwaliteit bereikt kan worden.

Dit verslag van de voorgeschiedenis van NEAR is geschreven door de vorige NEAR-medewerker René Uijlenhoet.