PRINT
Géza Frid werd geboren op 25 januari 1904 te Máramarossziget (Hongarije, nu Roemenië) en overleed op 13 september 1989 in Beverwijk. In 1929 vestigde hij zich in Amsterdam en in 1948 werd hij genaturaliseerd tot Nederlander.
Opleiding
Vanaf 1912 studeerde hij in Budapest. Hij kreeg compositielessen van o.a. Zoltán Kodály en Bela Bartók. In 1924 behaalde hij het eindexamen piano en compositie op de Hogeschool voor Muziek te Budapest.
Activiteiten
Als pianist ging Frid regelmatig op tournee in verschillende landen zoals Italië (1926, 1955, 1965), Indonesië (1948?49, 1951, 1956), Siam en Egypte (1951), Israël (1962, 1965, 1967), de Sovjet-Unie (1963), Zuid- en Noord-Amerika (1965, 1967), Turkije (1965), Nederland (1967), Suriname en de Nederlandse Antillen (1970), de Verenigde Staten (1970, 1974) en Hongarije (1971, 1974). Gedurende de Tweede Wereldoorlog nam Frid deel aan het kunstenaarsverzet; hij is in deze periode niet in het openbaar opgetreden. Tijdens zijn eerste tournee door Indonesië was hij tijdelijk dirigent van het Radio Filharmonisch Orkest te Jakarta. Hij gaf daarbij 48 concerten als solist. Tijdens zijn vele concerten over de gehele wereld werd Frid vaak begeleid door de zangeres Erna Spoorenberg. Van 1946 tot 1948 was hij hoofdleraar aan het Muzieklyceum te Rotterdam en in 1964 werd hij benoemd tot hoofdleraar kamermuziek aan het Utrechts Conservatorium.
Composities
Veel van Frids composities zijn in opdracht geschreven. Zijn werken zijn over de gehele wereld uitgevoerd: in 1927 vond de eerste uitvoering van zijn Eerste Strijkkwartet in Budapest en Londen plaats, in 1930 de eerste uitvoering van zijn Suite voor orkest in Parijs, Boston en New York, in 1959 werd de eerste uitvoering gegeven van zijn opera De Zwarte Bruid.
Publicaties
Frid schreef artikelen over verschillende onderwerpen voor Nederlandse muziektijdschriften zoals Mens en Melodie en Preludium en voor dagbladen zoals Het Vrije Volk. In 1976 verscheen zijn boek Oog in oog met... (Nieuwkoop: Heuff) over Tolstoj, Th. Mann, Bomans, Mussolini, Mengelberg, Bartók en Ravel. In 1984 verscheen zijn autobiografie In 80 jaar de wereld rond (Strengholt). In 1999 verscheen bij Donemus een brochure over Géza Frid (ISBN 90-74560-36-9).
Prijzen
1949: Muziekprijs Amsterdam voor Paradou, voor orkest.
1950:Tweede prijs in de compositiewedstrijd van de Wereldomroep en K.N.T.V. voor Variaties op een Nederlands volkslied voor koor en orkest.
1951: Derde prijs bij het Concours International de Quatuor ŕ Cordes in Luik voor Strijkkwartet III.
1954: Muziekprijs Amsterdam voor Etudes Symphoniques.
1956: Tweede prijs van het Ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen voor de Sonate voor viool en piano opus 50, en de vierde prijs van het Concours International pour Quatuor ŕ Cordes in Luik voor Strijkkwartet IV.
1990: (postuum) de Bartók-prijs van de Ferenc Liszt Hochschule in Budapest.
Compact discs
Op cd verscheen o.a. zijn Sinfonietta voor strijkers op. 66 (1963) in een uitvoering door de Virtuosi of Bucharest (Q Disc Q 97006) en een registratie van een concert rondom Géza Frid (Q Disc Q 97023). Ter gelegenheid van zijn 100ste geboortedag verscheen de cd Choral Works (Hungaroton Classic HCD 32362).
|
www.gezafrid.nl
foto: David van Dijk
|
